KOLANO BIEGACZA

Czym jest zespół pasma biodrowo-piszczelowego (kolano biegacza)?

Zespół pasma biodrowo-piszczelowego znany jest pod wieloma nazwami. Najczęściej spotykana nazwa to kolano biegacza lub zespół tarcia pasma biodrowo-piszczelowego, w skrócie (z angielskiego) ITBS lub ITBFS. Wszystkie te nazwy odnoszą się do jednego schorzenia. Pasmo biodrowo-piszczelowe to zgrubienie włóknistej tkanki łącznej, posiadające swoje przyczepy na miednicy (kości biodrowej) oraz na napinaczu powięzi szerokiej. Następnie biegnie w dół po zewnętrznej stronie uda, by połączyć się z zewnętrzną powierzchną piszczeli (kości podudzia). Jego zadaniem jest prostowanie stawu kolanowego oraz odwodzenie uda (jego ruch na boki). W miejscu przechodzenia przez boczny nadkłykieć kości udowej (zewnętrzną kostną część kolana) pasmo narażone jest na tarcie. Wykonuje ono szybkie ruchy pod kątem około 20-30 stopni w poprzek bocznego nadkłykcia. Podczas prostowania kolana pasmo przemieszcza się przed nadkłykieć, a podczas zginania kolana wraca do tyłu. Zespół pasma biodrowo-piszczelowego to częste schorzenie u biegaczy, ponieważ właśnie 20-30 stopni wynosi kąt zgięcia kolana w momencie, gdy stopa uderza o ziemię podczas biegania. U osób, które biegają regularnie, może to prowadzić do podrażnienia pasma, znanego powszechnie jako zespół tarcia pasma biodrowo-piszczelowego.

Oznaki i objawy zespołu pasma biodrowo-piszczelowego:

- Ból w zewnętrznej części kolana (w nadkłykciu bocznym kości udowej bądź w jego okolicy).

- Ucisk pasma biodrowo-piszczelowego.

- Ból odczuwany zwykle podczas biegania, szczególnie biegania w dół.

- Ból podczas zginania lub prostowania kolana, nasilający się przy naciskaniu boku kolana w miejscu jego występowania.

- Problemy z wykonywaniem ruchów bocznych uda.

- Mogą również występować bolesne punkty spustowe w okolicy pośladków. Co może zrobić sportowiec, by zapobiec schorzeniu?

- Odpoczywać oraz unikać bodźców, sprawiających ból, np. biegania z góry.

- Stosować krioterapię lub okłady z lodu w celu zmniejszenia stanu zapalnego.

- Rozciągać pasmo biodrowo-piszczelowe po treningu.

- Bardzo pomocne w redukowaniu nadmiernego napięcia pasma mogą być także techniki samomasażu. Co może zrobić terapeuta sportowy lub lekarz?

- Przeprowadzić masaż tkanek miękkich lub masaż głęboki.

- Przepisać leki przeciwzapalne, jak np. ibuprofen z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

- Zastosować techniki rozluźniania mięśniowo-powięziowego, które wykazały bardzo wysoką skuteczność.

- Wykorzystać techniki suchego igłowania.

- Przedstawić w zarysie program rehabilitacyjny, które może obejmować rozciąganie oraz ćwiczenia mające na celu wzmocnienie przywodzicieli biodra.

- Wykonać zabiegi elektroterapeutyczne, takie jak przezskórna stymulacja nerwów (TENS) lub ultrasonoterapia w celu zmniejszenia bólu oraz stanu zapalnego.

- W przypadkach ostrego lub przewlekłego zapalenia: leczenie kortykosteroidami w postaci zastrzyków w miejscu podrażnienia może również przynieść ulgę w bólu.

Co jest przyczyną występowania zespołu pasma biodrowo-piszczelowego? Istnieją pewne czynniki, które mogą zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia zespołu pasma biodrowo-piszczelowego:

- Pierwotnie wyjątkowo wąskie lub szerokie pasmo biodrowo-piszczelowe.

- Słabe mięśnie bioder, np. mięsień pośladkowy średni.

- Punkty spustowe w obrębie pasma biodrowo-piszczelowego oraz mięśni pośladków.

- Nadmierna pronacja.

- Przetrenowanie.

- Nadmierne bieganie w górę lub w dół.

- Bieganie po nierównej powierzchni.

- Różnica w długości nóg.

Większość z tych czynników można wyeliminować poprzez wprowadzenie zmian w programie treningowym oraz używanie wkładek i podkładek pod pięty podczas trwania programu rehabilitacyjnego. Zespół tarcia pasma biodrowo-piszczelowego może wymagać długotrwałej rehabilitacji, a częste rozciąganie musi mieć miejsce nawet po ustąpieniu objawów.

Akcesoria wspomagające leczenie schorzenia:

- Pozytywny wpływ na leczenie tego schorzenia może mieć używanie opaski, wywierającej nacisk na pasmo biodrowo-piszczelowo tuż nad kolanem.

- Istotne dla leczenie i zapobiegania temu schorzeniu jest także upewnienie się w kwestii posiadania odpowiednich butów do biegania.