ACHILLODYNIA

Czym jest achillodynia?

Szacuje się, że achillodynia stanowi około 11% wszystkich urazów związanych z bieganiem. Ścięgno Achillesa to długie, pojedyncze ścięgno, umiejscowione w tylnej części kostki. Łączy ono dwa duże mięśnie łydki (mięsień brzuchaty oraz mięsień płaszczkowaty) z kością pięty i zapewnia siłę podczas odpychania w trakcie chodzenia oraz biegania. Achillodynia coraz częściej nazywana jest bólem ścięgna Achillesa, Wynika to z faktu, że nie jest ona już uważana za stan zapalny. Badanie tej dolegliwości wykazuje zwykle degenerację tkanki oraz uszkodzenia struktury włókien. Achillodynia może mieć formę ostrą, utrzymującą się przez kilka dni jako następstwo wzmożonego treningu oraz formę przewlekłą, która utrzymuje się przez dłuższy czas. Achillodynia może występować w miejscu przyczepu ścięgna do pięty lub w środkowej części ścięgna (zwykle około 4 cm powyżej pięty). Leczenie ścięgna Achillesa jest zwykle powolne ze względu na jego słabe ukrwienie.

Objawy achillodynii forma ostra:

- Stopniowe nasilenie bólu ścięgna z tyłu kostki, taż nad kością pięty.

- Rozwój trwa kilka dni.

- Ból podczas rozpoczynania ćwiczeń, ustępujący w trakcie ich wykonywania.

- Ból ustępuje przy odpoczynku.

- Wrażliwość na dotyk.

Przewlekły ból ścięgna Achillesa może rozwinąć się w wyniku wystąpienia bólu ostrego, jeżeli uraz ten nie zostanie poddany odpowiedniemu leczeniu oraz nie zostanie zapewniony odpoczynek. Przewlekły ból ścięgna Achillesa jest stanem trudnym do wyleczenia, w szczególności u starszych sportowców, których wyraźnie częściej dotyka to zjawisko.

Przewlekły ból ścięgna Achillesa:

- Stopniowe narastanie bólu w ciągu tygodni lub nawet miesięcy.

- Ból utrzymujący się przez cały czas wykonywania jakichkolwiek ćwiczeń.

- Ból podczas chodzenia, zwłaszcza pod górę lub po schodach.

- Ból i odrętwienie ścięgna, głównie rano lub po odpoczynku.

- Mogą występować guzki lub grudki na ścięgnie, w szczególności 2-4 cm powyżej pięty.

- Wrażliwość na dotyk.

- Obrzęk lub zgrubienie ścięgna.

- Może występować zaczerwienienie skóry.

- Może występować skrzypienie lub zgrzytanie podczas naciskania na ścięgno, przy jednoczesnym poruszaniu kostką.

Przyczyną achillodynii jest nadwyrężenie ścięgna Achillesa. "Za dużo, za szybko" to podstawowa przyczyna kontuzji, natomiast inne czynniki mogą przyczynić się do jej rozwoju:

- Zwiększenie intensywności treningu (dystansu, prędkości lub kąta nachylenia wzgórza, po którym biegany).

- Krótszy czas odpoczynku pomiędzy ćwiczeniami.

- Zmiana obuwia lub powierzchni, po której biegamy.

- Słabe mięśnie łydek.

- Zmniejszenie zakresu ruchu stawu skokowego, zwykle spowodowane napięciem mięśni łydki.

- Bieganie pod górę - ścięgno Achillesa zmuszone jest do większego rozciągania przy każdym kroku. W niewielkich ilościach nie jest to szkodliwe, prowadzi jednak do szybszego zmęczenia ścięgna.

- Nadmierna pronacja stopy podczas biegania mogą zwiększyć obciążenie ścięgna. W momencie, gdy stopa wraca do naturalnego położenia (płaskiego), podudzie wykonuje ruch do wewnątrz, co powoduje dodatkowe obciążenie ścięgna. Noszenie wysokich obcasów stopniowo skraca ścięgno oraz mięśnie łydki. Podczas wykonywania ćwiczeń w płaskich butach do biegania ścięgno rozciąga się poza swój normalny zakres, co powoduje jego "nienaturalne" obciążenie.

Co może zrobić sportowiec, by wyleczyć ból ścięgna Achillesa?

- Odpoczywać oraz stosować zimne okłady.

- Stosować wkładki pod pięty, mające na celu jej uniesienie dla odciążenia ścięgna Achillesa. Powinien to być jednak tylko środek tymczasowy, stosowany podczas leczenia ścięgna.

- Upewnić się co do właściwego rodzaju butów, dopasowanego do stopy oraz odpowiedniego dla uprawianego sportu.

- Skontaktować się z terapeutą sportowym, który może udzielić porad w zakresie leczenia oraz rehabilitacji.

Co może zrobić terapeuta sportowy lub lekarz?

- Wykonać rezonans magnetyczny lub badanie ultradźwiękowe.

- Przepisać leki przeciwzapalne, takie jak ibuprofen.

- Wskazać przyczynę bólu oraz określić sposób leczenia lub zalecić zmianę treningu.

- Usztywnić tylną część nogi w celu wsparcia ścięgna Achillesa.

- Zastosować gips, jeżeli sytuacja jest wyjątkowa niekorzystna.

- Zastosować ultrasonoterapię.

- Zastosować techniki masażu sportowego.

- Przepisać program rehabilitacyjny.

- W niektórych przypadkach wykonać zastrzyk sterydowy, aczkolwiek zastrzyk bezpośredni do ścięgna nie jest zalecany. Niektórzy specjaliści uważają, że może on zwiększyć ryzyko całkowitego zerwania ścięgna.

- Wykonać zabieg chirurgiczny ścięgna, jeżeli zawiedzie leczenie zachowawcze.

Odpowiednio wczesne zdiagnozowanie tego urazu powinno umożliwić właściwy powrót do zdrowia. Bardzo ważna jest właściwa rehabilitacja po wyleczeniu kontuzji - w przeciwnym wypadku można ona nawrócić. Zignorowane wczesnych jej objawów oraz brak reakcji mogą sprawić, że ból przybierze formę przewlekłą, bardzo trudną do wyleczenia.

Akcesoria pomocne w leczeniu bólu ścięgna Achillesa:

- Należy upewnić się, czy posiadamy obuwie odpowiadające naszemu stylowi biegania.

- Przydatnymi akcesoriami mogą być też wkładki lub specjalnie opaski na ścięgno Achillesa.